Σάββατο, Ιαν 29, 2022

Η μεθυστική ιστορία των αρωμάτων

Άρωμα! Μία μοναδική ουσία, σαν μαγικό φίλτρο, με πολλές ικανότητες… Ένα άρωμα είναι ικανό να γοητεύσει, να γαληνέψει και να ταξιδέψει την ψυχή. Αν θέλεις κάποιος να σε ερωτευτεί, απλά φόρεσε το άρωμα σου. Αν θέλεις κάποιος να σε θυμάται από κάτι, αυτό το κάτι θα είναι το άρωμα σου. Δε θα φύγεις ποτέ από τη μνήμη του όσο το μυρίζει! Αν θέλεις να γοητεύσεις τους γύρω σου, φόρεσε το άρωμα σου. Αν θέλεις να εντυπωσιάσεις, φόρα το άρωμα σου. Για οποιονδήποτε λόγο φόρα το άρωμα σου. Βρες αυτό που ταιριάζει στην προσωπικότητα σου και μη το αποχωριστείς ποτέ, δε θα σε απογοητεύσει! Επιπλέον, το άρωμα αποτελείται από αιθέρια έλαια και διάφορα άλλα αρωματικά συστατικά. Τα αρώματα τα χρησιμοποιούμε για εμάς τους ίδιους, αλλά παράλληλα για να αρωματίζουμε τους χώρους και διάφορα αντικείμενα, ενώ οι παλαιότεροι ”πότιζαν” τις ενδυμασίες τους με αυτά. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη χρονολογία εμφάνισης του αρώματος, καθώς τα αρώματα πρωτοεμφανίστηκαν, όταν πρωτοεμφανίστηκε το ανθρώπινο είδος.

Από τη στιγμή που ο άνθρωπος εξασφάλισε τους τρόπους διαβίωσης του, έψαχνε τρόπους για να βελτιώσει και τη καθημερινότητα του. Μία πρώτη μέθοδος βελτίωσης ήταν η ενσωμάτωση της αρωματοποιίας στη ζωή του, καθώς οποιαδήποτε ευχάριστη οσμή αντιλαμβανόταν στο χώρο και τον ευχαριστούσε, την ενσωμάτωνε στις καθημερινές του δραστηριότητες. Προφανώς, οι άνθρωποι δεν γνώριζαν τις σύγχρονους μεθόδους παραγωγής αρώματος, ωστόσο πάντα έβρισκαν κάποιον τρόπο. Παραδείγματος χάρη, στην αρχαιότητα, οι πρόγονοι μας έκαιγαν στους βωμούς των θυσιών, αρωματισμένο ρετσίνι, ώστε να ανεβαίνει ευωδιαστός καπνός πάνω στον ουρανό και να ευχαριστιούνται οι θεοί. Από τη διαδικασία αυτή προέκυψε η ονομασία του αρώματος στην αγγλική γλώσσα «Perfume» (μέσω καπνού).


Κέντρο της αρωματοποιίας θεωρείται η Γαλλία. Συγκεκριμένα, η πόλη του Παρισιού, χαρακτηρίζεται από την παραγωγή αρωματικών προϊόντων και η πολή Grasse χαρακτηρίζεται ως η ”πρωτεύουσα της αρωματοποιίας”, φημισμένη μέχρι και σήμερα για τις καλλιέργειες του γιασεμιού και του τριαντάφυλλου. Τέλος, το παλάτι των Βερσαλλιών έμεινε στην ιστορία ως το πιο αρωματισμένο και μυρωδάτο παλάτι.

Στην αρχαιότητα, οι άνθρωποι για να κατασκευάσουν αρώματα, τοποθετούσαν τα αρωματικά φυτά σε έλαιο ή τα έκαιγαν. Ειδικοί στην παραγωγή αρωμάτων, και μάλιστα περίπλοκων αρωμάτων, θεωρούνται οι Αιγύπτιοι, οι οποίοι παρασκεύαζαν το γνωστό ΚΥΦΙ, ένα μείγμα με πολλές μορφές και πολλές χρήσεις, το οποίο φτιάχνεται από Άρκευθο, Ροδόξυλο, Μύρο, Κάρδαμο, Κανέλα κ.α.

Στον μεσαίωνα πλέον, τα αρώματα, εκτός από τις ευωδιαστές οσμές που προσφέρουν, λειτουργούν και ως φάρμακα. Οι πλούσιοι για να προφυλαχθούν από τις αρρώστιες είχαν πάντα πάνω τους μόσχο, μοσχοκάρυδο και άλλες αρωματικές ρητίνες. Η εποχή της Αναγέννησης, όπως φαίνεται κι από το όνομα της, είναι η εποχή που γεννιέται η αρωματοποιία. Πλέον έχει ανακαλυφθεί το συστατικό της αιθυλικής αλκοόλης και διάφορες άλλες πρώτες ύλες, όπως το πιπέρι, το γαρύφαλλο, η βανίλια, το κακάο, το ταμπάκο και το βάλσαμο του Περού. Επιπλέον, η παρασκευή αρωμάτων γίνεται μέσω της εκχύλισης. Τέλος 16ου και αρχές 17ου αιώνα η αρωματοποιία συνεχίζει να εξελίσσεται. Στα βασίλεια κυριαρχεί η συνήθεια του «πλενόμαστε λίγο, αρωματιζόμαστε πολύ». Ως αρώματα χρησιμοποιούν ξύδι τουαλέτας, κολόνια, πούδρες, πομάδες κι άλλα εξίσου αρωματικά μείγματα.

Στην πόλη Grasse της Γαλλίας καλλιεργούνται τα περισσότερα βότανα και λουλούδια, για αυτό και θεωρείται η πρωτεύουσα της αρωματοποιίας. Επίσης, στην Grasse, αναπτύσσονται περαιτέρω οι τεχνικές της εκχύλισης, της απορρόφησης (ψυχρή/θερμή) και της απόσταξης. Τον 19ο Αιώνα ξεκινάει ουσιαστικά η ιστορία της αρωματοποιίας, με την ανάπτυξη των «Οίκων της Grasse». Στην πόλη Grasse δηλαδή, οι αρωματοποιοί ήταν και ιδιοκτήτες ή και διευθυντές του Οίκου αρωματοποιίας. Γνωστοί Οίκοι όπως ο Galimard, ο Fragonard, ο Guerlain, ο Caron και ο Coty. Στη συνέχεια, αναπτύχθηκε η τεχνική της εκχύλισης, η οποία πραγματοποιούνταν με πτητικούς διαλύτες, που επέτρεπαν την εξαγωγή στέρεων ουσιών (absolut και ρητινοειδή) και η οποία αντικατέστησε την τεχνική της απορρόφησης.

Ο 19ος αιώνας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ”η αρχή της μοντέρνας αρωματοποιίας”, καθώς τότε αναπτύσσεται η οργανική χημεία και εισάγωνται συνθετικές ενώσεις στα αρώματα. Πλέον, το άρωμα είναι συνώνυμο της τέχνης. Δημιουργίες μεγάλων αρωματοποιών είναι φημισμένες και περιζήτητες μέχρι και σήμερα, όπως για παράδειγμα: Guerlain (Jicky, 1889), Houbigant (Fougère royale, 1882), Penhaligon’s (Hammam Bouquet, 1872).

Τον 20ο αιώνα το άρωμα εξελίσσεται διαρκώς. Χαρακτηριστική προσωπικότητα του αιώνα αποτελεί ο αυτοδίδακτος και ιδιαίτερα έξυπνος αρωματοποιός François Coty, του οποίου οι δημιουργίες είναι γνωστές μέχρι και σήμερα, όπως το δημοφιλές Chypre (1917).

Τη δεκαετία του ’70 η αρωματοποιία ακολουθεί διαφορετική πορεία, λόγω της ανάλυσης marketing. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή αρωμάτων στηρίζεται σε διαφορετική μορφή. Είναι απαραίτητο δηλαδή, αρχικά να συλληφθεί το άρωμα σαν έννοια και κατόπιν να παρασκευασθεί. Έπειτα, τα αρώματα δεν είναι ενιαία, αλλά ανταποκρίνονται σε διαφορετικές περιστάσεις και επιλογές. Όπως για παράδειγμα, το Opium (Yves Saint-Laurent, 1976) συμβολίζει το μυστήριο και τον αισθησιασμό, που κρύβει μία γυναίκα ή το Anaïs-Anaïs (Cacharel, 1978), το οποίο συμβολίζει επίσης τον αισθησιασμό και την αθωότητα. Στη συνέχεια, η δεκαετία του ’90 είναι η δεκαετία των υδάτινων αρωμάτων, όπως το Escape (Calvin Klein, 1991) και το Kenzo pour homme (Kenzo, 1991).

Είναι αξιοσημείωτο, ότι τον 20ο αιώνα η αρωματοποιία συνδέεται με τη μόδα. Για το λόγο αυτό, αρκετοί από τους μεγάλους σχεδιαστές (Couturiers), προκειμένου να εισέλθουν στον χώρο της μόδας, δημιουργούσαν αρώματα κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συμβάλλουν κι εκείνοι στην βιομηχανοποίηση των αρωμάτων.

Το πρώτο άρωμα ξεκινάει από την Μεσοποταμία, πριν από περίπου 4.000 χρόνια, κι αυτό είναι το λιβάνι. Στον τόπο αυτόν, είναι καταγεγραμμένο σε σφηνοειδή πινακίδα, το όνομα της πρώτης αρωματοποιού στον κόσμο, της Etruscan. Την ίδια εποχή, βρέθηκαν αρώματα σε ένα αρχαίο αρωματοποιείο στον Πύργο της Κύπρου, ύστερα από ανασκαφές που έγιναν. Επίσης, βρέθηκαν φουγάρα, αποστακτήρες, μυροδοχεία, βάζα ανάμειξης και ότι χρειάζεται για την παραγωγή αρώματος. Στην αρχαιότητα, οι άνθρωποι για να κατασκευάσουν αρώματα χρησιμοποιούσαν μπαχαρικά και βότανα, όπως μυρτιά, περγαμόντο, αμύγδαλα, ρητίνη κωνοφόρων δέντρων και κόλιανδρο, αλλά και διάφορα λουλούδια.