Σάββατο, Ιαν 29, 2022

Πως λειτουργεί ο μηχανισμός της όσφρησης

Στη μύτη μας υπάρχει μία περιοχή, η οποία ονομάζεται «οσφρητικό επιθήλιο». Υπάρχει στο πίσω μέρος της μύτης μας και περιέχει μικροσκοπικές τρίχες, που ονομάζονται «αισθητήρες». Κάθε άνθρωπος έχει 1 εκατομμύριο από αυτούς. Από τις πέντε αισθήσεις που έχει κάθε άνθρωπος, η όσφρηση είναι η πιο ‘’άμεση’’ αίσθηση. Για παράδειγμα, όταν κάποιος μυρίζει ένα λουλούδι, η οσμή του περνά μέσα στη ρινική κοιλότητα και απορροφάται από τα κύτταρα του βλεννογόνου υποδοχέα, ο οποίος περιέχει μικρές τρίχες. Από τα κύτταρα αυτά, τα 5 εκατομμύρια αυτών στέλνουν ερεθίσματα στον οσφρητικό βολβό. Διαφορετικά, τα ερεθίσματα αυτά στέλνονται μέσω του κέντρου όσφρησης στον εγκέφαλο. Ωστόσο, οι νευρώνες, οι οποίοι βρίσκονται στη μύτη αντικαθιστώνται περίπου κάθε τριάντα ημέρες.

Μία μυρωδιά είναι αρκετά δυνατή για να μας θυμίσει όμορφες εικόνες, που έχουμε δει, όμορφα συναισθήματα, που έχουμε νιώσει και όμορφες αναμνήσεις, που έχουμε ζήσει. Δεν έχουν όμως τα πάντα μυρωδιά.Τι είναι λοιπόν η όσφρηση και πώς λειτουργεί; Όσφρηση ονομάζεται η αίσθηση ταυτοποίησης ουσιών, η οποία γίνεται από ειδικούς αισθητήρες, που ονομάζονται «νευρικές απολήξεις». Κατά τη διάρκεια της αναπνοής, σωματίδια των ουσιών αυτών αιχμαλωτίζονται από τις νευρικές αυτές απολήξεις, τους αισθητήρες δηλαδή, οι οποίοι με τη σειρά τους επεξεργάζονται και ταυτοποιούν το σχήμα και το μέγεθος του σωματιδίου και στέλνουν την οσφρητική πληροφορία κατευθείαν στον εγκέφαλο. Καθένας από τους αισθητήρες αυτούς έχει την ικανότητα να ταυτοποιήσει μέχρι και εκατό σωματίδια, διαφορετικά μεταξύ τους. Κάθε οργανισμός έχει τη δυνατότητα να ταυτοποιήσει τι είναι αυτό που μυρίζει. Όπως για παράδειγμα τα ζώα, βάση αυτού που μυρίζουν καταλαβαίνουν αν υπάρχει κάποιο αρπακτικό ή δηλητηριώδες ή φαγώσιμο εκεί που βρίσκονται, χωρίς να το δουν ή να το ακούσουν. Στα έντομα ως μύτη χρησιμοποιούνται οι κεραίες. Αξίζει να αναφερθεί, ότι μία επιπλέον αίσθηση ταυτοποίησης ουσιών είναι η γεύση, η οποία όμως λειτουργεί μέσω της επαφής και είναι λιγότερο ανεπτυγμένη στον άνθρωπο, σε σύγκριση με την όσφρηση.